انگشت چکشی پا چیست ؟ علت و درمان

j

اصطلاح انگشت چکشی اشاره به انگشتانی دارد که ظاهر مناسب و عادی ندارند. انگشت چکشی اغلب غیر عادی به نظر می رسد و ممکن است باعث ایجاد درد انگشتان پا برای فرد شود. انگشت چکشی زمانی ایجاد می شود که عضلات کنترل کننده انگشتان در وضعیت غیر متوازن قرار گیرند و به این ترتیب انگشت در یک موقعیت نامناسب خم می شود. انگشت چکشی پا معمولاً در انگشتان کوچک پا مشاهده می شود و این مشکل کمتر در انگشت شست پا قابل مشاهده است.

انگشت چکشی با توجه کردن به موقعیت قرارگیری نامناسب انگشت قابل تشخیص است. در این حالت انگشت ممکن است از وسط مفصل به سمت زمین خم شود. زمانی که این حالت در انگشت دوم پا مشاهده شود، ممکن است باعث خم شدن آن از وسط مفصل به سمت بالا شود. انگشت چکشی پا در اکثر موارد همراه با پینه پا در افراد مشاهده می شود. انگشت چکشی ممکن است در طول چند سال ایجاد شود و در اکثر موارد افراد بزرگسال به این مشکل مبتلا می شوند. در ادامه به علائم و علت و درمان انگشت چکشی پرداخته شده است.

علائم و نشانه ها

انگشتانی که به خاطر فعالیت های روزمره تحت فشار مداوم قرار دارند، به تدریج در موقعیت قرارگیری جدید خود تثبیت می شوند و دیگر به حالت عادی بر نمی گردند. هنگامی که این مشکل ایجاد شود، از جمله علائم انگشت چکشی پا که بعلت فشار ایجاد شده ممکن است در سه محل احساس شود:

  • در انتهای انگشت
  • بر روی مفصل اینترفالانژیال (PIP Joint)
  • زیر مفصل متاتارسوفالانژیال (MTP Joint)

علاوه بر این در هنگام ایجاد انگشت چکشی پا امکان تشکیل پینه استخوانی در نتیجه وارد شدن فشار به انگشتان فرد وجود دارد.

علت ها  و دلایل

پوشیدن کفش های تنگ رایج ترین دلیل ایجاد انگشت چکشی است. این موضوع به خاطر این است که کفش های تنگ باعث وارد شدن فشار غیر متعادل به پا و ایجاد عدم توازن در عضلات آن می شود. در عمل عضلات انگشت باید با یکدیگر کار کنند تا به این ترتیب خم و راست شدن انگشتان امکان پذیر شود. به هر حال، اگر کفش مورد استفاده شما باعث خم شدن بیش از حد انگشتان شود، عضلات آن ها سفت شده و تاندون ها ممکن است دچار گرفتگی شوند. به این ترتیب خم و راست کردن انگشت آسیب دیده برای فرد دشوار می شود.

سایر دلایل غیر معمول ایجاد انگشت چکشی به شرح زیر هستند:

  • ابتلا به بیماری های مفصلی مثل آرتریت روماتوئید
  • مشکلات ارثی مربوط به ساختار پا که ممکن است ریشه فامیلی داشته باشند
  • آسیب های وارد شده به مغز، ستون فقرات یا اعصاب در نتیجه مسائلی مثل سکته، بیماری فتق دیسک و فلج مغزی
  • بدون حرکت ماندن انگشت برای یک مدت زمان طولانی به دلیل مسائلی مثل بستری شدن یا استراحت طولانی در رختخواب
  • نداشتن احساس در انگشتان (نوروپاتی محیطی) که در بیماری های مثل دیابت مشاهده می شود
  • شکستن انگشت

درمان با فیزیوتراپی

b

درمان انگشت چکشی پا با فیزیوتراپی هنگامی می تواند اثر بخش باشد که مشکل ایجاد شده در پا پیشرفت زیادی نکرده باشد و هنوز بافت های انگشت انعطاف پذیر باشند. در این حالت متخصص فیزیوتراپی وضعیت پای بیمار را بررسی کرده و میزان انعطاف پذیری انگشتان را مشخص می کند. همچنین در این مرحله میزان پیشرفت مشکل نیز بررسی می شود. صرف نظر از میزان پیشرفت بیماری یا میزان سفت شدن انگشتان، متخصص فیزیوتراپی می تواند به شما حرکات اصلاحی انگشت چکشی و استفاده از یک کفش مناسب را پیشنهاد دهد. در این حالت شما باید کفش هایی بپوشید که دارای سایز مناسب برای پای شما باشد ( وجود فضای کافی برای راحت بودن انگشتان )، سر پنجه های پهن داشته باشد، و دارای کفی طبی نرم باشد که به منظور اجتناب از وارد شدن فشار به انگشتان مفید است.

در بعضی موارد فشار وارد شده به مفاصل یا پینه ها، در نوک انگشتان پا تاثیر خود را نشان می دهند که این مشکل تحت تاثیر فشار وارد شده به سر انگشتان به خاطر پوشیدن کفش نامناسب ایجاد می شود. در این حالت متخصص فیزیوتراپی می تواند نحوه استفاده از لایه های مخصوص در کفش را برای حفاظت از نواحی پینه بسته آموزش دهد و مقداری وضعیت پینه های ایجاد شده را اصلاح کند تا به این ترتیب مقداری از فشار وارد شده به آنها را کاهش دهد.

اگر انگشتان شما هنوز انعطاف پذیر است و امکان صاف شدن آنها از حالت انگشت چکشی وجود دارد، احتمالاً متخصص فیزیوتراپی برای درمان انگشت چکشی ، مفاصل انگشت شما را حرکت می دهد تا به این ترتیب حرکت لازم را در مفاصل سفت شده ایجاد کند و وضعیت حرکتی عادی آنها را بازیابی نماید. علاوه بر این متخصص فیزیوتراپی می تواند به شما نحوه حرکت دادن انگشتان را آموزش دهد و بعضی حرکت های کششی انگشت، پا، و ساق پا را جهت باز گرداندن وضعیت انگشتان به حالت عادی تجویز نماید.

در این حالت ممکن است برای شما حرکت های تقویتی نیز تجویز شود. هدف از حرکت های تقویتی بهبود توازن عضلات بین عضلات زیرین و عضلات سطحی انگشت است. علاوه بر این متخصص فیزیوتراپی ممکن است انگشتان آسیب دیده شما را ببندد تا به این ترتیب وضعیت قرارگیری آنها را به موقعیت عادی باز گرداند.

به هر حال، تمام برنامه های توان بخشی و تمرین های حرکتی مربوط به انگشت چکشی، برای بازگرداندن وضعیت قرارگیری انگشتان به حالت عادی و نیز اجتناب از وارد شدن فشار مداوم به پا که باعث تاثیرگذاری منفی بر موقعیت انگشتان می شود، طراحی شده اند. قرارگیری نامناسب یا بیو مکانیکی اندام ها در قسمت پایین تنه می تواند باعث استفاده کردن ضعیف از پا و در نتیجه وارد شدن فشار اضافی به انگشتانی شود که قبلاً دردناک بوده اند. بنابراین لازم است متخصص فیزیوتراپی وضعیت قرارگیری مناسب عضلات پایین تنه بدن و حرکت های بیو مکانیک آن را بطور دقیق مورد معاینه و ارزیابی قرار دهد.

در بعضی موارد متخصص فیزیوتراپی ممکن است از روش هایی مثل امواج مافوق صوت، الکتریسیته جاری، یخ یا گرما به منظور کمک به کاهش درد احساس شده به خاطر وضعیت قرارگیری نامناسب انگشتان استفاده کند. متاسفانه، کاهش درد ایجاد شده به واسطه استفاده از این روش ها در صورتی که وضعیت قرارگیری انگشتان به نحو صحیح اصلاح نشود، موقت است و بنابراین با وجود استفاده از این روش ها لازم است از روش های درمان انگشت چکشی با فیزیوتراپی برای بازگرداندن انگشتان به حالت عادی استفاده شود.

نویسنده: فاطمه اسدی- فیزیوتراپیست