ماساژ درمانی چیست؟ و کاربردهای آن

معمولا انواع ماساژ با یك مكانیسم مشابه بر روی بدن اثر می گذارند. زمانیكه ماهیچه بیش از حد فعالیت دارد تجمع مواد زاید از جمله اسیدلاكتیك می تواند باعث درد، گرفتگی و حتی اسپاسم عضلات شود. ماساژ بطور عام و ماساژ سوئدی به طور خاص، گردش خون و جریان لنفاوی را بهبود بخشیده ، مواد غذایی و اكسیژن تازه را به بافتهای مزبور می رساند و به خروج مواد سمی و بهبودی كمك می كند.

همچنین عضلات در حال كشش می توانند به رگهای خونی و اعصاب فشار آورده وبا محدود كردن جریان خون باعث ایجاد درد شوند .با ماساژ منطقه مورد اثر ، بتدریج فشار عضله بر اعصاب درگیر كاهش یافته و درد كاهش می یابد. همین مكانیسم در بهبود عضلات آسیب دیده با ماساژ باعث سودمندی آن است

علاوه بر این، ماساژ باعث افزایش اندروفین ها (نابود كننده های درد) و افزایش ترشح هورمون سروتونین (تعدیل كننده خلق و خوی) می شود. همچنین ثابت شده كه هورمون استرس (كورتیزول) را آزاد می نماید.به همین دلیل ماساژ اغلب به عنوان یك درمان تکمیلی برای افرادی كه سیستم ایمنی آنها بر اثر استرس تضعیف شده توصیه می شود.

کاربردها


از جمله مواردی است که ماساژ درمانی می‌تواند به بیماران کمک کند عبارتست از:

  • دردهای مزمن
  • آسیب‌های تاندونی
  • مشکلات مفصلی و ستون فقرات بویژه کمر درد و گردن درد
  • بازتوانی پس از سکته مغزی
  • فلج مغزی
  • آسیب‌های ورزشی
  • گرفتگی‌های عضلانی
  • سیاتیک
  • آسیب‌ها و درد مفصل شانه
  • سردردهای میگرنی
  • اختلالات قاعدگی
  • استرس
  • ضعف و فلج‌های عضلانی(فلج بل

نکته بسیار مهم در اینجا اینکه، ماساژ درمانی باید از سوی افراد متخصص، آموزش دیده و مجرب که با اصول پزشکی آشنا هستند و می‌توانند تشخیص صحیحی از مشکل بیمار داشته باشند، انجام شود. مشاوره با پزشک معالجتان قبل از شروع این روش نیز توصیه می‌شود.

تشخیص نادرست قبل از درمان و استفاده از تکنیک‌های ناصحیح و غیرعلمی ماساژ دارای عوارض و خطراتی است؛ به عنوان مثال در بعضی موارد فتق شدید دیسک، نباید از ماساژدرمانی استفاده کرد.

نتایج


برای ماساژ درمانی اثرات مثبت زیادی از بهبود گردش خون تا بهبود متابولیسم بدن ذكر شده است. بخصوص در مورد ماساژ سوئدی نشان داده شده كه در كاهش درد عضلانی، كاهش استرس و بهبود ایمنی مؤثر بوده است. همچنین در افزایش عملكرد تنفسی، كاهش ادم ناشی از انسداد رگهای لنفاوی و كمك به بهبود صدمات وارد به بافت های نرم بدن بسیار مؤثر است.

هنوز بسیاری از خواص ضد استرس ماساژ درمانی بصورت مطالعه علمی دانشمندان در نیامده است، ولی در طول ۲۰ سال اخیر بررسی های بسیاری بخصوص در زمینه ماساژ سوئدی جمع آوری شده. بسیاری از این تحقیقات در مؤسسه تحقیقاتی لمس شفابخش دانشگاه میامی و تعدادی از مطالعات نیز در مركز ملی طب مكمل و جایگزین انجام شده است.

موارد منع مصرف

  • در صورتیكه مبتلا به تب بالا، التهاب، عفونت، فلبیت، ترومبوز، یرقان یا بیماری عفونی پوستی هستید از ماساژ اجتناب كنید.
  • روی زخمهای باز یا سوختگی یا موضع جراحت قبلی ماساژ انجام ندهید. در كوفتگی یا رگ به رگ شدن، ماساژ را بمدت ۲۴ ساعت به تأخیر بیاندازید.
  • در صورت ابتلا به یك بیماری مزمن، مانند آرتریت، سرطان یا بیماری قلبی ، قبل از انجام ماساژ با پزشك خود مشورت نمایید.
  • در صورتیكه باردار هستید به ماساژ درمانگر خود اطلاع دهید ، زیرا ماساژ برخی نواحی، باعث زایمان زودرس می شود.
  • کوفتگی‌ها و اصطلاحا رگ به رگ شدن
  • بارداری،
  • بیماری‌های قلبی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌
  • سرطان
  • افراد مبتلا به حملات پانیك (نوعی اضطراب شدید به صورت حملات ترس و وحشت فراگیر)

به طور کلی هر کار درمانی را باید زیر نظر پزشک یا فیزیوتراپیست انجام داد و از انجام هر کار درمانی توسط افراد ناآگاه و غیرمتخصص و به طور خود‌سرانه پرهیز نمود.

در بسیاری از موارد مشاهده شده که در اثر یک سانحه، دست یا پای فردی دچار آسیب‌دیدگی شده و با مراجعه به فرد غیر‌متخصص که تحت عناوین شکسته‌بند یا جاانداز و از این قبیل اسم‌ها فعالیت می‌کنند‌‌‌‌‌، عضو آسیب‌دیده دچار نقص عضو شده است، یعنی با فشارهای کششی غیر‌اصولی باعث شکستگی یا جراحت بیشتر عضو شده‌اند، لذا توصیه بنده به مردم این است که هیچ‌گاه خود را به دست افراد ناآگاه و غیرمتخصص نسپارید.

بهبودی در واقع به واسطه افزایش جریان خون و لنف ، كاهش تنش ، تقویت اعصاب و كشمكش و شل كردن عضلات و بافت همبند به منظور حفظ حالت الاستیكی آن حاصل می شود.ماساژ درمانی علاوه بر اثرات سودمند كلی در گروه های خاص از جمله نوزادان زودرس جهت افزایش وزن ، در بیماران بستری از جمله بیماران سرطانی جهت كاهش اضطراب در زنان باردار در تسهیل وضع حمل و كاهش اضطراب و افسردگی پس از زایمان و غیره تاثیر ویژه دارد.

نویسنده: فاطمه اسدی- فیزیوتراپیست