زانو درد: علت و راه‌های درمان

203441464077260

زانو یکی از مهم ترین و حساس ترین مفاصل بدن و زانودرد از شایع‌ترین دردهای افراد است. هر چند درد زانو در افراد مسن شایع‌تر است، اما بسیاری از جوانان نیز از زانو درد شاکی هستند..زانوها ممکن است به دلایل مختلفی دردناک شوند، از جمله آسیب یا آرتریت (التهاب مفاصل)

علت


آرتروز یا استئوآرتریت

به این بیماری ساییدگی زانو هم میگویند. آرتروز زانو به علت از بین رفتن غضروف مفصل ایجاد شده و در حالات شدید منیسک هم از بین میرود.
علائم آن بصورت درد زانو و محدودیت حرکت و تورم زانو است. تشخیص ساییدگی زانو با معاینه و رادیوگرافی ساده داده میشود و درمان آن درمان های عمومی دردهای زانو است. در حالات شدید، مفصل زانو با مفصل مصنوعی تعویض میشود.

روماتیسم

روماتیسم معمولا تمام بدن را درگیر میکند. البته مفاصل از محل های عمده درگیری در روماتیسم است. مفصل زانو هم ممکن است درگیر شود. علامت عمده درگیری روماتیسمی زانو درد و تورم زانو است. در مراحل پیشرفته، مفصل زانو تغییر شکل میدهد. درمان روماتیسم زانو بصورت مصرف دارو و انجام نرمش هایی جهت افزایش دامنه حرکات زانو و تقویت عضلات اطراف مفصل است. در موارد شدید بیماری از تعویض مفصل برای درمان کمک گرفته میشود.

بورسیت

در اطراف مفصل زانو کیسه هایی وجود دارد که به آنها بورس میگویند. این کیسه ها به علل متفاوتی مانند عفونت یا وارد شدن ضربه میتوانند ملتهب و دردناک شوند. به این عارضهبورسیت میگویند. علائم بورسیت های زانو معمولا بصورت درد زانو و تورم موضعی در قسمتی از زانو است. درمان بورسیت های زانو همان درمان های کلی درد زانو است. بر حسب مورد و در موارد مقاوم به درمان ممکن است از درمان های جراحی هم استفاده کرد.

عفونت

عفونت مفصل زانو از اورژانس های پزشکی است. علائم عفونت زانو بصورت درد زانو و تورم زانو و تب است. درمان آن در اکثر اوقات عمل جراحی و استفاده از آنتی بیوتیک است. گاهی عفونت زانو مزمن میشود. در این صورت ممکن است موجب آسیب استخوان های اطراف مفصل هم بشود. در موارد مزمن هم درمان استفاده همزمان از عمل جراحی و مصرف آنتی بیوتیک است.

کندرومالاسی کشکک

کندرومالاسی کشکک در کسانی که زیاد میدوند و در خانم ها بیشتر دیده میشود. در این بیماری استخوان کشکک به درستی در جای خود قرار نگرفته و در اثر حرکات مکرر در جلوی زانو غضروف آن آسیب میبیند. علائم کندرومالاسی یا نرمی غضروف کشکک درد زانو بخصوص بعد از نشستن به مدت طولانی است. حرکات زانو ممکن است با صدا همراه باشد. درمان این بیماری همان درمان های عمومی درد زانو و تقویت عضلات چهارسر ران است.

ازگود اشلاتر

ازگود اشلاتر در نوجوانان ورزشکار و به علت مستقیم شدن مکرر زانو ایجاد میشود. در این بیماری برجستگی زیر کشکک دردناک و متورم میشود. درمان آن همان درمان های عمومی زانو درد و مدتی استفاده از بریس و کاهش فعالیت های ورزشی است.

زانوی جهندگان

منظور از جهندگان یا Jumpers ورزشکارانی هستند که حرکات جهشی را زیاد انجام میدهند. ورزش هایی مانند والیبال و بسکتبال جزو این ورزش ها هستند. در این ورزشکاران تاندون کشکک که در زیر کشکک قرار دارد ملتهب و دردناک میشود. علامت این بیماری ها درد زانو در محل تاندون است که در حین ورزش بیشتر میشود. درمان بیماری همان درمان های عمومی زانو درد و تقویت عضلات اطراف زانو با انجام نرمش های خاص است.

سندرم ایلیوتیبیال باند

ایلیوتیبیال باند iliotibial band یک نوار محکم بافتی است که از لگن تا زیر زانو کشیده شده است. این باند در قسمت خارجی زانو قرار دارد. با حرکت زانو، این باند بطور مکرر به برجستگی که در سطح خارجی مفصل زانو قرار دارد ساییده شده و موجب درد زانو و تورم میشود. این بیماری بیشتر در کسانی دیده میشود که ایلیوتیبیال باند سفت و کوتاهی دارند. علامت این بیماری درد در سطح خارجی مفصل ران است که بیشتر در دوندگان دو های طولانی دیده میشود. درد معمولا بعد از 15-10 دقیقه از آغاز به دویدن شروع شده و بعد از استراحت بهبود میابد. درمان این بیماری انجام دادن نرمش هایی برای کشش ایلیوتیبیال باند است تا این نوار، شل شود.

درمان


استراحت

به این معنی است که اگر میدانید چه عاملی موجب زانو درد شما شده است باید آن را موقتا ادامه ندهید. بطور مثال اگر روزانه میدوید و اخیرا بدنبال افزایش مدت دویدن، دچار زانو درد شده اید باید موقتا دویدن خود را قطع کرده و به زانوانتان استراحت بدهید. این استراحت به بافت های آسیب دیده اجازه میدهد تا خود را ترمیم کرده و بدین وسیله درد شما از بین برودهنگامی که پزشک علت زانو درد شما را تشخیص می دهد ممکن است مرحله بعدی فیزیوتراپی باشد. فیزیوتراپیست ها می توانند برنامه های تمرینی ورزش زانو را به شما نشان دهد که می توانند به بهبود صدمه وارده به شما و کاهش دردی که تجربه می کنید کمک کنند. به علاوه ممکن است آن ها کشش ها و تمرینات ورزشی خفیفی را ارئه دهد که میتوانند ماهیچه های زانوی شما را تقویت کنند، ثبات و انعطاف پذیری آن ها را بهبود ببخشند و از فشار وارده به مفاصل بکاهند. فیزیوتراپیست ها می توانند تمرینات آیروبیکی خفیف و مفیدی مانند شنا و دوچرخه سواری را به شما توصیه کنند. تمریناتی که زانو درد شما را تشدید نخواهند کرد. به علاوه فیزیوتراپی بخش مهمی از دوره بهبودی بعد از جراحی زانو است.

 حرکات اصلاحی

این حرکات باعث کاهش زانو درد و جلوگیری از بروز علائم بیماری در آینده میشوند.

 بالابردن ساق پا به صورت مستقیم

بر روی زمین دراز بکشید و یکی از زانوهای خود را خم کنیدبه صورتیکه کف پایتان روی زمین قرارداشته باشدیک ساق پای خود را به صورت صاف ومستقیم بالاببرید و برای 5 ثانیه آنرا نگه داریدسپس به حالت اولیه بازگردید این تمرین رابرای هرپا 5 مرتبه تکرارکنید سعی کنید این حرکت را درهنگام شب وصبح زمانیکه در رختخواب هستید انجام دهید.

 قدم برداشتن

برروی پله بایستید پای راست خود را بر روی پله بالایی و پای چپ شما در پله پایین قرارداشته باشد و سپس جای پاهایتان را عوض کنید و قدم بردارید این حرکت را همراه بادم و بازدم انجام دهیدبا هر بار قدم برداشتن آن را برای چندثانیه نگه دارید زمانی که بهبودی حاصل شد می توانید تعداد قدم هایتان را در یک دقیقه افزایش دهید وارتقاع پله هم می تواند افزایش پیداکند.

 اسکوآت (جمع شدن )زانو

ازیک صندلی ویا یک ناحیه محکم برای نگه داشته بدن خود استفاده کنید زانوهای خودراطوری خم کنید که کاسه زانوی شما درست دربالای انگشت شست قرارداشته باشد وسپس به حالت اولیه بازگردید وبایستید وآنراحداقل 10 مرتبه تکرارکنید زمانیکه بهبودی حاصل شد سعی کنید که زانوهای خود را بیشترجمع کنید دقت داشته باشید که زانوهای خود راتاحدی که زاویه راست ایجاد شود خم نکنید.

 بالابردن ساق پا به صورت مستقیم درحالت نشسته

برروی یک صندلی به طرز مطلوب و صحیح بنشیند یکی ازساق پاهایتان به صورت مستقیم بالا بیاورید آن را تا شمارش عدد10 نگه دارید وسپس پایین بیاورید حداقل این حرکت را 10 مرتبه برای هرپا انجام دهید اگربرای شما آسان است می توانید این حرکت را همراه با بستن یک وزنه سبک به زانو و قرار دادن انگشتان پا به سمت خود انجام دهید. سعی کنید ای تمرین را هر بارکه نشسته اید انجام دهید.

 روی هم قراردادن ساق پاها

برروی لبه یک تخت یا میزبنشینید و پاهای خود ر ابر روی یکدیگر قرار دهیدساق پای رویی رابه سمت عقب وساق پای زیرین را به سمت جلو بر خلاف یکدیگر فشاردهید تا جاییکه احساس کشش و انقباض درماهیچه ران ایجاد شود.آنرا برای 10 ثانیه نگه دارید و سپس رها کنید جای پاهایتان را باهم عوض کنید و آنرا تکرار کنید این تمرین رادر4 مرحله برای هر پا انجام دهید.

 کشیدن ساق پا

بر روی زمین بنشینید ویک ساق پایتان رابه سمت جلو بکشیدو یکی از زانوهای خود راخم کنید و کف پایتان را روی زمین قراردهید ساق پای کشیده راتاجایی که احساس راحتی میکنید درمقابل خودبکشید وآنرابرای5 ثانیه نگه دارید وده مرتبه برای هرپا این حرکت را تکرارکنید.

 بشین و پاشو

برروی یک صندلی بشینیدبدون اینکه دستتان را به جایی قراردهید برروی صندلی بشینید وبلندشویددقت کنید که حرکات به آرامی وکنترل شده باشد وبرای مدت 1 دقیقه آن راتکرارکنید زمانیکه بهبودی حاصل شد تلاش کنید که میزان مدت انجام این حرکت را افزایش دهیدوازیک صندلی با ارتفاع کمترو یا از پله استفاده کنید.

دارو

داروهایی که میتوان برای درمان آرتروز استخوان مصرف کرد شامل داروهای بدون تجویزی مانند استامینوفن، آسپیرین و ایبوپروفن است علاوه بر قرص تعدادی از افراد از کرم ها، اسپری ها و پمادهای بی حس کننده برای درمان زانو درد به صورت مستقیم روی مفصل استفاده میکنند. گروهی از داروهایی که با تجویز پزشک مصرف میشود شامل قرص ها وداروهای ضدالتهاب بدون استروئید مانند مسکن های حاوی نارکوتیک ضعیف و کورتیکواستروئید (به صورت خوراکی یا تزریقی) مانند پردنیزولون است.علاوه برداروهای فوق تعدادی ازافراد از مکمل های طبیعی استفاده میکنند این مکمل های شامل گلوکوزامین وکندرویتین است. این مواد با خوردن موادغذایی حاوی این مکمل ها یا به شکل دارو وجود دارد. قبل از مصرف این نوع از مکمل ها حتما با پزشک مشورت کنید که باعث ایجاد عوارض جانبی و واکنش با داروهای دیگر در بدن نشود.

سرما

سرما موجب کاهش تورم و درد زانو میشود. سرما میتواند موجب کاهش هم درد های حاد و هم درد های مزمن زانو شود. زانو را روزی 3-2 بار و هر بار 30-20 دقیقه سرد کنید. با گذاردن یک کیسه آب سرد یا کیسه پلاستیکی حاوی خرده های یخ بر روی زانو میتوانید آنرا سرد کنید.

کمپرس

به معنای بستن زانو با بانداژ یا زانو بند است. این عمل میتواند تورم و درد زانو را کاهش دهد.

بالا نگه داشتن زانو

این عمل تورم و درد زانو را کم میکند. با بالا نگه داشتن زانو، مایعاتی که موجب تورم زانو شده اند بر اثر نیروی جاذبه به سیستم جریان خون برمیگردند.

نویسنده: فاطمه اسدی- فیزیوتراپیست