روش درمان دستی

استفاده از تکنیکها و مانورهای موبیلیزاسیون و منیپولاسیون که امروزه بعنوان درمان مطرح است در زمانهای قبل ، توسط دانشمندانی چون بقراط ، جالینوس و شاگردان آن‌ها انجام گرفته است. بررسیها و مطالعات باستان شناسی بیانگر این است که استفاده از این نوع درمان توسط رومیان، یونانیان، مصری ها، هندی ها، ژاپنی‌ها، ایرانیان، چینی‌ها متداول بوده است و برای بیماران و مراجعه کنندگان خود از درمانهای فیزیکی استفاده می‌کرده‌اند. از پزشکان ایرانی که ازاین تکنیک ها استفاده کرده اند می توان ابن‌سینا را نام برد.

آگاهی فیزیوتراپیست از بیومکانیک بدن انسان و نحوه بوجود آمدن اختلالات فیزیکی در سیستم اسکلتی بدن، راهکارهای درمانی آنها را نیز از طریق روشهای فیزیکی و حرکتی فراهم نموده است. یکی از این راهکارها استفاده از مانورهای حرکتی روی ستون فقرات توسط دستان ماهر یک فیزیوتراپیست است. این مانورها یا تکنیک های حرکتی را اصطلاحاٌ درمانهای دستی یا مانیپولاسیون می گوئیم.

1280px-Chiropractic_spinal_adjustment

 کاربردها

  • روش درمان دستی یا کایروپراکتیک در موارد زیر قابل استفاده است :
  • آرتریت (التهاب مفاصل)
  • آسم
  • کمردرد
  • شب ادراری
  • برونشیت
  • بورسیت (التهاب کپسول مفصل)
  • سندرم تونل کارپال (درد شدید در ناحیه مچ دست)
  • جابجایی دیسک گردن
  • سندرم خستگی مزمن
  • سرفه
  • سرگیجه
  • گوش درد
  • سردرد و میگرن
  • فشار خون بالا
  • اختلال بیش فعالی
  • سوء هاضمه
  • مشکلات قاعدگی
  • ام اس
  • گرفتگی عضلانی
  • نورالژی (درد ریشه عصب)
  • پوکی استخوان
  • دردهای مزمن و طولانی مدت
  • ذات الریه
  • مشکلات بارداری
  • مشکلات یائسگی
  • کشیدگی و التهاب تاندون
  • درد سیاتیک
  • بیماری التهاب مفصل فک

وسایل مورد نیاز در درمان دستی یا کایروپراکتیک

دیسک-کمر-و-درمان-آن

فیزیوتراپیست، بعد از این که انحراف موجود در مهره‌های بدن را شناسایی کرد، با فشار قابل توجهی که بوسیله دست اعمال می‌کند، مهره‌ها را به‌ جای اولیه خود باز می‌گرداند. این تنظیم همزمان با کاهش فشار بر روی اعصاب، باعث ردیف شدن مجدد مهره‌ها شده و تحرک فرد را افزایش می‌دهد و باعث کم شدن درد و خشکی و گرفتگی می‌گردد.

فیزیوتراپیست کمک می‌کند تا شما به اهمیت حرکت سالم، نحوه صحیح قرار گرفتن بدن و ورزش‌های تقویتی پی ببرید. روش‌هایی از قبیل گرمای مرطوب، کیسه یخ، ماساژ و کشش ممکن است به کار گرفته شود تا باعث کاهش درد، بی‌حسی و تحریکات عصبی شده و یا به بازگشت تعادل ستون فقرات کمک کند.

در درمان دستی یا کایروپراکتیک هیچ عمل جراحی صورت نمی‌گیرد و هیچ دارویی تجویز نمی‌شود. فرد بیماری که نیاز به دارو یا عمل جراحی داشته باشد، به متخصص مربوطه ارجاع داده می شود. فیزیوتراپیست با بررسی تاریخچه بیماری، رادیوگرافی، ام‌آرآی (MRI) و ای ام جی (EMG) و انجام معاینات اعصاب و دیگر آزمایش های پاراکلینکی به منشا بیماری پی می‌برد و به معالجه می‌پردازد.

در این روش معتقدند که بسیاری از بیماری ها در اثر اختلال در سیستم عصبی ایجاد می‌شوند. این اختلالات در اثر به هم ریختن ساختمان طبیعی اسکلت و عضلات به وجود می‌آیند و می‌توانند قسمت های مختلفی از بدن را دچار بیماری کنند.

فواید

بهترین اثر درمان دستی یا کایروپراکتیک بر روی کمردرد حاد، درد گردن و سردردهای ناشی از استرس است. برخی از شواهد نشان می‌دهند که در این موارد، روش درمان دستی  یا کایروپرکتیک حتی از درمان های رایج پزشکی موثرتر است.

بیشترین اثر درمان دستی یا کایروپراکتیک بر روی اختلالات عضلانی و اسکلتی مانند صدمه به تاندون ها و رباط ها است. این روش همین اثر را بر روی بیماری های گردن، سر و بازو، به خصوص میگرن، سردردهای تنشی، سفتی گردن و کجی گردن دارد.

نواحی دیگری که در خارج از محدوده ستون فقرات قرار دارند و این روش درمانی بر روی آنها اثربخشی خوبی دارد عبارتند از: زانو ها، مچ، آرنج، مچ پا و سایر مفاصل.

شواهد نشان می دهند که درمان دستی یا کایروپراکتیک برای درمان بیماری هایی که تحت تاثیر عصب واگ هستند، مانند گاستریت ( التهاب معده )، آسم یا آلرژی ها هم موثر است. برای اثربخشی بیشتر، گاهی اوقات این روش را همراه با طب سوزنی انجام می‌دهند.

اصلاح وضعیت ستون فقرات با استفاده از روش درمان دستی یا کایروپراکتیک می‌تواند سطح واسطه های التهابی (پروستاگلاندین ها) را کاهش و بتااندورفین (کاهش دهنده های طبیعی درد) را افزایش دهد. تمام این موارد حداقل باعث کاهش درد در بدن می‌شوند.

نتايج درمان از اين طريق گاهي بسيار جالب و معجزه آساست. چرا که بدنبال انجام درمانهاي دستي اغلب دردهايي که به وضوح داراي منشاء ستون فقرات هستند بصورت تماشايي بهبود مي‌يابند و حتي برخي از اوقات دردهايي که ظاهراً هيچگونه ارتباطي با ستون فقرات ندارند نيز از بين مي‌روند. در ستون فقرات انسان، مهره‌ها، ديسکهاي بين مهره اي، مفاصل بين مهره‌ها، ليگامانها، تاندونها، عروق، اعصاب و ... همگي با نظم بسيار شگرف و دقيقي در کنار يکديگر قرار گرفته اند و توانمندي ايستايي انسان را فراهم مي‌آورند. هرگونه بهم خوردگي اين نظم ولو در حد خيلي کم موجب بروز اختلالاتي از جمله درد مي‌گردد. اين علامت يعني درد ممکن است در همان منطقه از ستون فقرات احساس شود يا در يک ناحيه ديگر تحت عنوان دردهاي راجعه بروز کند. علامت شايع دوم (بعد از درد) محدوديت حرکتي در آن منطقه از ستون فقرات است. بعبارتي دامنه حرکتي قطعات درگير ستون فقرات در اثر بهم خوردگي نظم ما بين آنها از بين مي‌رود و در بررسي باليني متوجه علائم يا يافته‌هايي مي‌شويم که دلالت کامل بر اين تشخيص مي‌کند و بعد از انجام مانيپولاسيون يا درمانهاي دستي موفق اين علائم برطرف مي‌شوند. مهمترين اين علائم وجود درد يا حساسيت موضعي در فشار مستقيم بر قطعه درگير ستون فقرات است و نکته مهم همين دردناک بودن قطعه حرکتي ستون فقرات است (قطعه حرکتي مجموعه 2 مهره ستون فقرات بهمراه تمامي‌عناصر و ساختمانهاي وابسته به آن دو مهره مي‌باشد) و در مرحله بعد و با درجه اهميت کمتر، محدوديت حرکتي مربوط به آن قطعه حرکتي مي‌باشد.

نویسنده: فاطمه اسدی- فیزیوتراپیست