درمان فلج بل (عصب صورت) با فیزیوتراپی

فلج بل یا فلج عصب صورت یک مشکل عمومی است و از بیماری های مغز و اعصاب بوده که بر اعصاب و عضلات صورت تأثیر گذاشته و باعث افتادگی یا فلج نیمی از صورت می‌شود. این بیماری می‌تواند افراد را در هر سن و با هر جنسیتی درگیر خود نماید. علائم این بیماری به دنبال وارد شدن آسیب به عصب صورت (عصب هفتم جمجمه) شروع می‌شود که تحریک کننده عضلات صورت است. این عصب عضلات بالا برنده ابرو، عضلات نزدیک چشم، عضلاتی که عامل لبخند زدن هستند و نیز عضلاتی که باعث باز و بسته شدن دهان بیمار می‌شوند را تحت کنترل خود دارد. این عصب همچنین مسئولیت انتقال احساس از قسمت جلوی زبان، کنترل غده‌های عرق صورت و مجراهای اشک چشم را بر عهده دارد.

علت آسیب دیدن عصب صورت اغلب ناشناخته است، اما این مشکل می‌تواند به خاطر یک عفونت ویروسی، مشکلات گردش خون یا آسیب‌های ادواری ایجاد شود و تمام این مشکلات می‌تواند باعث ایجاد التهاب در اطراف عصب شود. درصد زیادی از بیماران مبتلا به فلج بل یا فلج صورت بطور کامل درمان می‌شوند. فرآیند بهبود در این حالت می‌تواند سریع باشد یا به چند ماه زمان نیاز داشته باشد. استفاده از روش‌های فیزیوتراپی و کسب آموزش‌های لازم می‌تواند به سریع تر شدن دوره ریکاوری بیمار کمک کند.

در کلینیک فیزیوتراپی اسدی متخصصان ما می‌توانند وضعیت بیمار را ارزیابی کرده و با توجه به شرایط بیمار مشکل را در مراحل مختلف بیماری درمان کنند. در این کلینیک با استفاده از روش‌های مناسب فیزیوتراپی امکان بازیابی قدرت عضلات صورت و نیز ایجاد توازن در بین این عضلات وجود دارد و به این ترتیب امکان تحریک عصب صورت و حفظ وضعیت عضلات آن وجود خواهد داشت.

علائم و نشانه ها

paralisis-de-bell

علائم فلج بل یا صورت به شرح زیر هستند:

  • ضعیف یا فلج شدن نیمی از صورت بطور ناگهانی که باعث مشاهده افتادگی در این ناحیه شود. این مسئله نشانه اصلی ابتلا به این بیماری است. در این حالت ممکن است بیمار در رابطه با بستن چشم خود در یک طرف صورت مشکل داشته باشد.
  • آب ریزش دهان
  • مشکلات چشم همچون اشک بیش از حد یا خشکی چشم
  • از دست دادن توانایی مزه کردن
  • درد در ناحیه چشم یا پشت آن
  • بی حس شدن ناحیه آسیب دیده در صورت
  • افزایش حساسیت فرد به صدا

علت

علت فلج صورت بل مشخص نیست، اما در اکثر موارد ابتلا به فلج نیمی از صورت به علت عملکرد ویروس هرپس است که عامل اصلی ابتلا به سرما خوردگی می‌باشد. در اکثر موارد ابتلا به فلج یکطرفه صورت، عصبی که کنترل عضلات در یک طرف صورت را بر عهده دارد به خاطر التهاب ایجاد شده آسیب می‌بیند.

علاوه بر این بسیاری از عوامل بیماری زا می‌توانند باعث ضعیف یا فلج شدن عضلات صورت شوند. اگر هیچ دلیل مشخصی برای مشاهده فلج ناگهانی صورت در بیمار وجود نداشته باشد، در اصطلاح تخصصی به آن فلج بل گفته می‌شود.

تشخیص

doctorwithpatient_default

فلج بل را می‌توان با پرسیدن سؤالات مشخص از بیمار درباره نحوه گسترش علایم بیماری تشخیص داد. در این حالت ممکن است برای بیمار معاینه فیزیکی و عصبی انجام شود تا به این ترتیب بتوان عملکرد عصب صورت را چک کرد. اگر علت عوارض مشاهده شده نامشخص باشند، ممکن است لازم باشد از سایر آزمایش‌ها همچون آزمایش خون، ام آر آی، یا سی تی اسکن برای تشخیص بهتر بیماری استفاده شود.

درمان

در کلینیک فیزیوتراپی اسدی، متخصصان ما به درمان افرادی که به بیماری فلج بل مبتلا هستند کمک می‌کنند. درمان فیزیوتراپی می‌تواند به بازیابی عملکرد عادی بدن شما در حداقل زمان ممکن کمک کند. درمان فلج بل با روش فیزیوتراپی بر موارد زیر تمرکز دارد:

  • افزایش دامنه حرکتی عضلات بیمار
  • بهبود کنترل حرکت‌های صورت
  • بهبود احساسات صورت (بیمار به دلیل ابتلا به این بیماری دچار بی حسی نصف صورت می شود.)
  • بهبود حرکت‌های چشم
  • باز گرداندن شما به فعالیت‌های عادی در ارتباط با صحبت کردن، غذا خوردن، و بستن چشم‌ها در حداقل زمان ممکن

متخصصان کلینیک فیزیوتراپی اسدی در ابتدا وضعیت آسیب دیدگی حرکت‌های صورت را به خاطر فلج بل بررسی می‌کنند تا به این ترتیب بتوانند یک روش توانبخشی مناسب برای شما با توجه به شرایط موجود مشخص نمایند. متخصصان این مرکز درک مناسب از تأثیر فلج بل بر وضعیت زندگی و فعالیت روزمره شما دارند. به این ترتیب برنامه درمان فیزیوتراپی تهیه شده در این مرکز با توجه به نیازهای خاص بیمار است و می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

Exercises-For-Bell’s-Palsy

  • تمرین‌های کششی برای بازیابی وضعیت عضلات ابرو و بهبود عملکرد عضلات اطراف دهان (در بیماری فلج صورت لب، چانه، دهان و فک دچار اختلال می شوند).
  • برنامه تمرین ساختاری شامل حرکت‌های فعال و غیر فعال به منظور بهبود وضعیت عملکرد عضلات صورت. در این حالت از تمرین‌های صورت برای بهبود واکنش مغز به پالس‌های الکتریکی استفاده می‌شود و به این ترتیب بیمار مجدداً امکان کنترل عضلات مختلف صورت خود را به دست می‌آورد. این تمرین‌ها به بازگشت عضلات صورت به حالت عادی و از بین رفتن حالت فلج ایجاد شده کمک می‌کنند.
  • تحریک الکتریکی عصب برای حفظ وضعیت عضلات صورت و جلوگیری از ضعیف شدن این عضلات. در روش تحریک الکتریکی از مقدار کم الکتریسته برای فعال کردن عضلات در ناحیه صورت استفاده می‌شود. در حقیقت این تحریک باعث حرکت عضلات صورت می‌شود. در طول مراحل ابتلا به بیماری فلج بل، زمانی که نیمی از صورت بیمار فلج شده است، این روش شاید تنها راهکار برای فعال کردن عضلات صورت می‌باشد.
  • ماساژ بر روی عضلات فلج و سست شده می‌تواند به حفظ وضعیت پوست و قابلیت ارتجاعی عضلات کمک کند. علاوه بر این از ماساژ برای کمک به حفظ جریان خون به نواحی مختلف صورت و جلوگیری از انقباض عضلانی استفاده می‌شود.
  • به منظور بهبود احساس بیمار در نواحی آسیب دیده از حرکت‌هایی مثل تکان دادن، ضربه زدن یا لمس کردن روی عضلات می‌توان استفاده کرد.

بیماری فلج صورت یا کج شدن صورت در هر سنی (کودکان، جوانان و سالمندان) ممکن است به وجود آید. هنوز بطور دقیق مشخص نیست چه اتفاقی در بدن باعث فلج ناگهانی نیمی از صورت (فلج بل می شود)، اما خبر خوش برای بیماران مبتلا به فلج عصب صورت این است که درمان قطعی این بیماری با استفاده از راه و روش درمان فیزیوتراپی میسر می باشد.

نویسنده: فاطمه اسدی- فیزیوتراپیست