درمان دررفتگی مچ پا با فیزیوتراپی

دررفتگی مچ پا بیماری است که با آسیب دیدگی و پارگی بافت همبند دور مفصل مچ پا به همراه جابجایی متعاقب استخوان‌های مفاصل مشخص می‌شود و پس از آن استخوان‌های مفصل دیگر در کنارهم قرار ندارند.

به دلیل نیروی زیادی که برای ایجاد دررفتگی مچ پا نیاز می باشد، این بیماری عموما با ترکیبی از آسیب دیدگی های دیگر پا، مچ پا یا قسمت پایین ساق پا مثل شکستگی مچ پا یا رگ به رگ شدگی شدید مچ پا به وجود می‌اید.

درمان دررفتگی مچ پا با فیزیوتراپی برای تمامی بیمارانی که دچار این مشکل شده‌اند ضروری است، زیرا توانبخشی نامناسب منجر به عواقب نامناسب و افزایش احتمال آسیب دیدگی مجدد می‌شود. فیزیوتراپی باعث تسریع فرآیند درمان می‌شود، پیامدهای بهینه را تضمین می‌کند و احتمال بروز مجدد آسیب دیدگی را کاهش می‌دهد. در کلینیک فیزیوتراپی اسدی، متخصصین به بیمار کمک می کنند، تا به این اهداف دست پیدا کنند.

علائم و نشانه ها

شایع‌ترین علامت دررفتگی مچ پا، درد مچ پا و درد شدید و ناگهانی در ساق پا در محل آسیب دیدگی است که اغلب تا عضله ساق پا و قسمت پایین ساق پا گسترش پیدا می‌کنند. بیماران عموما نمی‌توانند بر روی پای آسیب دیده خود وزن بدن را تحمل کنند.

ورم و التهاب نیز محتمل است و اغلب ساق پا از جای خود خارج می‌شود. ظاهر ساق پای بیمار آبی یا سفید رنگ به نظر می‌رسد.

علت

دررفتگی مچ پا معمولا با آسیب دیدگی فیزیکی و به دلیل نیروهایی است که استخوان‌های ساق پا را از هم جدا می‌کند. مکانیسم معمول آسیب دیدگی ترکیبی از بیرون زدن پا و ساق پا به سمت پایین و در عین حال چرخیدن پا به سمت داخل یا چرخش شدید پا در طول فعالیت تحمل کننده وزن است.

تشخیص

Man at the doctor

معاینه کلی توسط فیزیوتراپیست برای تشخیص دررفتگی مچ پا کفایت می‌کند. برای تایید تشخیص دررفتگی ساق پا، ارزیابی شدت و حذف آسیب دیدگی های دیگر (به ویژه شکستگی‌ها)، تصویربرداری با اشعه ایکس از ساق پا گرفته شود.

درمان

پس از دررفتگی مچ پا و درمان مناسب آسیب دیدگی های مرتبط ( برای مثال شکستگی)، تمامی بیماران باید یک برنامه توانبخشی گسترده فیزیوتراپی را اجرا کنند.

بیماران مبتلا به دررفتگی مچ پا باید حرکات ورزشی استقامتی، تعادلی و انعطاف پذیری بدون درد را به عنوان بخشی از توانبخشی خود به منظور بدست آمدن پیامد بهینه انجام دهند. حرکات ورزشی آب درمانی نیز توصیه می‌شود. این حرکات ورزشی بسیار اهمیت دارند، زیرا تعادل، انعطاف پذیری بافت نرم و استحکام با عدم تحرک از بین می‌روند. فیزیوتراپیست در مورد بهترین حرکت ورزشی برای بیمار و زمان شروع آن‌ها، توصیه‌هایی را عرضه می‌کند.

روش‌های درمانی با دست مثل ماساژ، موبیلیزاسیون، سوزن خشک (dry needling)، حرکات کششی و الکتروتراپی که توسط فیزیوتراپیست انجام می‌شود،  نیز به رفع علائمی مانند درمان درد مچ پا و بهبود دامنه حرکتی و عملکرد مچ پا پس از دررفتگی مچ پا کمک می‌کنند.

در مراحل اولیه توانبخشی، از سرگیری تدریجی فعالیت روزمره یا ورزش  همراه با راهنمایی فیزیوتراپیست صورت می‌گیرد، البته به شرطی که علائم شدت پیدا نکنند.

توصیه می‌شود که پس از شروع مجدد بعضی از ورزش‌ها بعد از درمان دررفتگی مچ پا، دور مچ پا نوار یا بریس ببندید تا از مچ پا محافظت بیشتری به عمل آورید. فیزیوتراپیست در صورت نیاز می‌تواند نوار یا بریس را تجویز کند. روش‌های درمان دررفتگی مچ پا با فیزیوتراپی شامل موارد زیر می‌شود:

  • ماساژ بافت نرم
  • اولتراسوند
  • متحرک سازی مفصل
  • استفاده از عصا
  • بستن مچ پا با نوار
  • بستن مچ پا با بریس
  • گرما یا سرمادرمانی
  • حرکات ورزشی به منظور بهبود استقامت، تعادل و انعطاف پذیری
  • توصیه‌هایی در مورد اصلاح فعالیت‌ها
  • اصلاح بیومکانیکی
  • از سرگیری تدریجی فعالیت‌های روزمره

حرکات و تمرین های ورزشی

حرکات ورزشی زیر عموما برای بیمارانی توصیه می‌شود که دچار دررفتگی مچ پا می‌شوند. شما باید قبل از انجام این حرکات ورزشی در مورد مناسب بودن ان‌ها برای مورد مخصوص خود با فیزیوتراپیست مشورت کنید. عموما، این حرکات ورزشی باید روزی سه مرتبه و تنها در صورتی که باعث تشدید علائم نشوند، صورت بگیرند.

  • تمرین1: بالا و پایین آوردن پا و مچ پا

1

تا جایی که می‌توانید و موجب درد نمی‌شود پا و مچ پای خود را پایین و بالا بیاورید. ( مانند تصویر بالا). این حرکت را به شرطی که باعث تشدید علائم نشود 10 تا 20 مرتبه تکرار کنید.

  • تمرین2: به داخل و خارج کشیدن پا و مچ پا

2

تا جایی که می‌توانید و موجب درد نمی‌شود، پای خود را به سمت داخل و خارج حرکت دهید، (مانند تصویر بالا). این حرکت را به شرطی که باعث تشدید علائم نشود 10 تا 20 مرتبه تکرار کنید.

فیزیوتراپی در بهبودی و درمان دررفتگی مچ پا به منظور بازگشت عملکرد و استقامت قبل به مفصل مچ پا ضروری می باشد، برای این منظور بعد از جاانداختن مچ پا و پس از گذراندن دوره ریکاوری، بیمار باید تحت درمان های فیزیوتراپی قرار گیرد تا از مشکلات آتی جلوگیری شود.

نویسنده: فاطمه اسدی- فیزیوتراپیست